Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da tırmanan askeri ve siyasi gerilimlerin gölgesinde oldukça hareketli bir dönemden geçiyor. Özellikle İsrail ile İran arasındaki gerginliğin tırmanması ve stratejik öneme sahip bölgelerdeki arz güvenliği endişeleri, petrol fiyatlarını yukarı yönlü tetiklemeye devam ediyor. Bu gelişmelerin yerel piyasalara yansıması ise tüketiciler için oldukça ağır bir tablo ortaya koyuyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, önümüzdeki hafta başında akaryakıt fiyatlarında ciddi bir fiyat düzenlemesine gidilecek.
24 Mart Salı günü itibarıyla motorin grubunda yaklaşık 6 TL'lik dev bir artış yapılması öngörülüyor. Geçtiğimiz günlerde yapılan 5,18 TL'lik zammın ardından gelecek olan bu yeni artış, ulaşım ve lojistik maliyetleri üzerinde büyük bir baskı oluşturacak. Bu zammın en dikkat çekici yanı ise "eşel mobil" sistemindeki marjın tamamen tükenmiş olması. Bu durum, 6 TL'lik artışın herhangi bir vergi indirimiyle sübvanse edilmeden, doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacağı anlamına geliyor.
Dünya petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, fiyat artışlarının temel motoru olarak görülüyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonel ihtimalleri ve İran'ın bu duruma Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidiyle karşılık vermesi, küresel piyasalarda "enerji şoku" endişesini tetikledi. Brent petrol fiyatlarındaki bu dalgalanma, Türkiye gibi ithalata bağımlı piyasalarda anında karşılık buluyor.
Benzin grubunda da benzer bir artış trendi söz konusu olsa da, buradaki yansıma motorin kadar sert olmayacak. Benzine gelmesi beklenen yaklaşık 1 lira 30 kuruşluk zammın büyük bir kısmı, eşel mobil sistemindeki kullanılabilir marj sayesinde ÖTV’den karşılanacak. Yapılan hesaplamalara göre, benzindeki bu zammın sadece 32 kuruşluk kısmı pompa fiyatlarına yansıtılacak. Bu durum benzinli araç sahipleri için bir nebze olsun nefes aldırsa da genel enerji enflasyonunu baskılamaya yetmiyor.
Yeni zamla birlikte motorin fiyatlarının litre bazında 80 TL sınırına dayanması bekleniyor. Bu durum özellikle tarım, taşımacılık ve sanayi sektörlerinde maliyetlerin katlanmasına yol açacaktır. Güncel rakamlara bakıldığında İstanbul Avrupa Yakası'nda benzin 61.97 TL, motorin ise 71.10 TL seviyelerinde seyrediyor. Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde ise fiyatlar lojistik farklar nedeniyle bir miktar daha yüksek durumda. Örneğin Ankara'da motorin şu an 72.22 TL'den, İzmir'de ise 72.50 TL'den satılıyor.
Ekonomi yönetiminin ve enerji uzmanlarının yakından takip ettiği bu süreçte, Orta Doğu'daki tansiyonun düşmemesi halinde akaryakıt fiyatlarındaki yukarı yönlü seyrin devam edebileceği belirtiliyor. Tüketiciler, 24 Mart Salı sabahına yeni fiyat etiketleriyle uyanmaya hazırlanırken, enerji maliyetlerindeki bu artışın genel enflasyon verileri üzerindeki dolaylı etkileri de uzmanlar tarafından endişeyle takip ediliyor. Finans piyasaları ve enerji sektörü, küresel arz zincirindeki kırılmaların ne kadar süreceğine odaklanmış durumda.