Gaziantep’in tarımsal potansiyeliyle öne çıkan ilçesi Araban’da, bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan Antep fıstığı üretimi kritik bir virajdan geçiyor. Baharın müjdecisi olan çiçeklenme ve tomurcuklanma dönemiyle birlikte fıstık ağaçları kış uykusundan uyanırken, üreticiler için de mesai yoğunlaştı. Bu yıl, özellikle verimi ciddi oranda düşürme potansiyeline sahip olan tırtıl zararlısı, fıstık bahçelerini tehdit etmeye başladı. Üreticiler, ürün kaybını en aza indirmek ve ağaçların sağlığını korumak amacıyla geniş çaplı bir mücadele seferberliği başlattı.
Hasat sezonuna aylar kala başlayan bu süreçte, Arabanlı çiftçiler sabahın ilk ışıklarıyla birlikte bahçelerinin yolunu tutuyor. Fıstık ağaçlarının uç sürgünlerini ve meyve gözlerini (karagöz) hedef alan tırtıllar, özellikle Nisan ayı itibarıyla en aktif dönemlerini yaşıyor. Yerel üreticilerden Şıh Müslüm Özkaya, yürüttükleri çalışmaları anlatırken, bu mücadelenin ne kadar hayati olduğunun altını çiziyor. Özkaya, ağaçların gelişim döneminde tomurcukların patlamasını beklediklerini ve bu esnada fıstık ağaçlarını tek tek kontrol ettiklerini belirtiyor. Gördükleri zararlıları büyük bir titizlikle toplayıp imha eden üreticiler, kimyasal mücadelenin yanı sıra bu tip manuel yöntemlerin de doğal dengeyi korumak adına önemli olduğunu vurguluyor.
Sadece tırtıl ile değil, aynı zamanda fıstık bahçelerinin bir diğer baş belası olan karagöz kurduyla da mücadele ediliyor. Üreticiler, kıştan kalan budama artıklarını bahçelerinden uzaklaştırarak zararlıların barınma ve üreme alanlarını yok ediyor. Bahçe temizliğinin sadece görsel bir düzen değil, aynı zamanda bir bitki sağlığı stratejisi olduğunu ifade eden uzmanlar, yanlış veya eksik yapılan bakımın rekoltede yüzde 50’ye varan kayıplara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Tırtılların ağaç üzerindeki tahribatı sadece o yılın ürünüyle sınırlı kalmıyor. Yaprakları ve taze dokuları yiyen bu zararlılar, ağacın fotosentez kapasitesini düşürerek genel bir zayıflamaya yol açıyor. Yaprakların kaybı, ağacın güneş enerjisinden yararlanamaması ve dolayısıyla meyveyi besleyememesi anlamına geliyor. Tırtıllar, yapraklarla birlikte fıstığın çiçeklerini de hedef aldıkları için, zamanında müdahale edilmediğinde o yılın mahsulünü tamamen kurutabiliyor.
Arabanlı fıstık üreticileri, bu biyolojik baskıyı kırmak için teknik danışmanlık alarak ilaçlama zamanlamalarını da titizlikle planlıyor. İlçedeki tarım faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından fıstık ağaçlarının korunması büyük önem taşıyor. Gaziantep ekonomisinin can damarlarından biri olan Antep fıstığı, Araban’da yüzlerce ailenin temel geçim kaynağı durumunda. Üreticiler, zorlu iklim koşullarının yanı sıra bu tip biyolojik zararlılarla da başa çıkarak, sofralara ulaşacak kaliteli fıstıkları yetiştirmek için özveriyle çalışmaya devam ediyor. Bu zorlu maratonun sonucu, yaz aylarının sonunda başlayacak olan hasat döneminde belli olacak.