Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin bel kemiğini oluşturan elektrik dağıtım şebekeleri, teknolojik dönüşüm ve küresel entegrasyon sayesinde her geçen gün daha dirençli bir yapıya kavuşuyor. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, sektörün mevcut durumuna ve gelecek vizyonuna dair önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye'deki 21 elektrik dağıtım şirketinin çatı kuruluşu olan Elder'in yürüttüğü çalışmaların, sistemin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığını vurgulayan Erdoğan, Türkiye'nin enerji altyapısının modernizasyon sürecinde dev adımlar attığını belirtti.
Erdoğan, basın mensuplarıyla gerçekleştirdiği buluşmada, Türkiye’nin elektrik sisteminin dayanıklılık katsayısının uluslararası standartların üzerinde olduğunu ifade etti. Özellikle Avrupa elektrik sistemi ile olan senkronize ve entegre yapının, olası enerji krizlerinde dengeleyici bir faktör olarak öne çıktığını dile getiren Erdoğan, bu stratejik bağın sadece teknik bir bağlantı olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin enerji jeopolitiğindeki konumunu güçlendiren bir avantaj olduğunu belirtti. Komşu ülkelerle yapılan enterkonnekte bağlantıların, bölgesel arz güvenliği için de bir güvence teşkil ettiği ifade edildi.
Sektördeki yönetim anlayışının köklü bir değişim geçirdiğini belirten Erdoğan, klasik işletmecilik yöntemlerinin yerini artık veri odaklı, dijital ve proaktif bir modele bıraktığını söyledi. SCADA (Veri Tabanlı Kontrol ve Gözetleme Sistemi) yatırımlarının şebeke üzerindeki anlık hakimiyeti artırdığını, bunun yanı sıra yapay zeka ve büyük veri analizinin şebeke planlamasında temel bir unsur haline geldiğini kaydetti. Bu dijital dönüşüm sayesinde, sistem üzerindeki arızaların henüz oluşmadan öngörülebildiği ve müdahale süreçlerinin minimize edildiği bir döneme girildiği vurgulandı.
Dünya genelinde yaşanan jeopolitik gerilimler ve bölgesel savaşların enerji piyasaları üzerinde yarattığı baskıya da değinen Erdoğan, Türkiye’nin güçlü şebeke yapısı sayesinde bu süreçlerden minimum düzeyde etkilendiğini belirtti. Bugüne kadar somut bir olumsuz etkinin gözlemlenmediğini ifade eden Erdoğan, sistemin esnekliğinin dışsal şoklara karşı bir kalkan görevi gördüğünü dile getirdi. Ancak, teknolojik altyapının güçlendirilmesinin yanı sıra değişen tüketim alışkanlıklarına adaptasyonun da bir zorunluluk olduğunu hatırlattı.
İklim değişikliğinin enerji talebi üzerindeki etkileri, Elder’in en önemli gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Son yıllarda özellikle yaz aylarında yaşanan aşırı sıcakların klima kullanımını zirveye taşıdığını belirten Erdoğan, bu durumun şebeke üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu ifade etti. Bazı trafo merkezlerinde doluluk oranlarının yüzde 100 seviyelerine ulaştığını kaydeden Erdoğan, mevsimsel talep artışlarının yönetilmesinde veriye dayalı planlamanın hayati bir rol oynadığını söyledi. Klima yükünün yanı sıra, modern yaşamın getirdiği yeni teknolojilerin de sistemi zorladığına dikkat çekildi.
Gelecek dönemde elektrik dağıtım şebekelerini en çok etkileyecek unsurlar arasında elektrikli araç şarj istasyonları, ısı pompaları ve tarımsal sulama faaliyetleri bulunuyor. Bu yeni nesil yüklerin, geleneksel şebeke kapasitelerini zorlayabileceğini ifade eden Erdoğan, dağıtım sektöründe "aktif yönetim" modeline geçişin bu yüzden kaçınılmaz olduğunu savundu. Türkiye’nin mevcut sistem ölçeği ve teknolojik yatırım kapasitesiyle bu süreci başarıyla yönetebilecek güçte olduğunu belirten Erdoğan, akıllı şebeke uygulamalarıyla enerji verimliliğinin en üst düzeye çıkarılacağını sözlerine ekledi.