Amerikan New York Times (NYT) gazetesinde yayımlanan ve geniş yankı uyandıran kapsamlı bir analiz, İsrail’in İran üzerindeki stratejik hesaplarının nasıl büyük bir hüsrana dönüştüğünü gözler önüne serdi. Üst düzey Amerikan ve İsrailli istihbarat kaynaklarına dayandırılan haberde, Tel Aviv yönetiminin Tahran’daki mevcut rejimi içeriden bir halk ayaklanmasıyla devirme planının, sahadaki gerçeklerden kopuk bir "temel yanılgı" üzerine inşa edildiği belirtildi. İsrail Dış İstihbarat Servisi Mossad’ın hazırladığı ve Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından Beyaz Saray’a sunulan bu senaryonun, çatışma sürecinde somut bir karşılık bulamadığı vurgulandı.
Habere konu olan gizli belgeler ve yetkili görüşmelerine göre, sürecin fitili Mossad Başkanı David Barnea’nın Netanyahu’ya sunduğu kapsamlı bir raporla ateşlendi. Barnea, hazırladığı planda İran’ın kilit noktalarına yapılacak saldırılarla eş zamanlı olarak, ülke içindeki muhalif grupların hızlı bir şekilde harekete geçirilebileceğini iddia etti. Bu planın en kritik halkasını ise İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik operasyonlar ve psikolojik harp teknikleriyle desteklenecek bir rejim değişikliği dalgası oluşturuyordu. Mossad Başkanı’na göre, operasyonların başlamasıyla birlikte Tahran sokakları kitlesel protestolara sahne olacak ve rejim kısa sürede kaosa sürüklenerek çökecekti.
Ancak bu iyimser tablo, Amerikan istihbarat camiasında en başından itibaren büyük bir şüpheyle karşılandı. Washington’da gerçekleştirilen üst düzey güvenlik toplantılarında, CIA yetkilileri ve askeri danışmanlar, İsrail’in öngörülerinin sahadaki sosyolojik gerçeklerle uyuşmadığını dile getirdi. Amerikalı askeri yetkililer, Donald Trump’a verdikleri brifinglerde, bir ülkenin üzerine yabancı bombalar yağarken halkın sokağa çıkıp kendi hükümetini protesto etmesinin tarihte pek görülmemiş bir durum olduğunu anımsattı. Buna rağmen Netanyahu, Mossad’ın sunduğu bu "hızlı çöküş" vaadini Trump’ı ikna etmek için bir koz olarak kullandı. Trump yönetimi ise sahadaki istihbarat uyarılarını geri plana iterek İsrail’in bu riskli planına yeşil ışık yaktı.
Operasyonların başlamasından kısa bir süre sonra, beklenen o büyük halk dalgasının oluşmaması Tel Aviv’de gerilimi tırmandırdı. Netanyahu’nun, Mossad’ın vaatlerinin gerçekleşmemesi üzerine katıldığı bir güvenlik toplantısında oldukça sinirli olduğu ve "Trump her an bu savaşı bitirme kararı alabilir, ancak operasyonlarınız hala bir iç isyan tetiklemedi" diyerek istihbarat birimlerini sert bir dille eleştirdiği aktarıldı. Sahadaki analizler, İran hükümetinin baskı araçlarını hala etkin bir şekilde kullandığını ve teokratik yapının sarsılsa da varlığını aktif bir şekilde sürdürdüğünü ortaya koydu. Eski İsrail askeri istihbarat yetkilisi Shahar Koifman da bu durumu teyit ederek, mevcut şartlar altında İran rejimini devirmenin ulaşılabilir bir hedef olmadığını ifade etti.
Planın bir diğer ayağı olan "Kürt kartı" ise Türkiye'nin kararlı duruşu ve ABD içindeki fikir ayrılıklarıyla çıkmaza girdi. Mossad ve CIA’in yıllardır İran içindeki bazı Kürt gruplara lojistik ve askeri destek sağladığı bilinmesine rağmen, bu grupların bir vekil güç olarak sahaya sürülmesi fikri bölgesel aktörlerin sert tepkisini çekti. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile yaptığı görüşmelerde, bu tür bir girişimin bölgesel istikrarı kalıcı olarak bozacağı konusunda uyarılarda bulunduğu belirtildi. Bu diplomatik baskı ve sahadaki verimsizlik sonucunda, Trump yönetiminin de bu stratejiden uzaklaşmak zorunda kaldığı kaydedildi.
Sonuç olarak, New York Times’ın analizi, İsrail ve ABD’nin İran stratejisinin büyük ölçüde temennilere dayandığını ve gerçekçi bir askeri-sosyolojik temele sahip olmadığını kanıtlıyor. Tahran’da bir halk ihtilali beklentisiyle yola çıkan Tel Aviv, bugün gelinen noktada hem askeri hem de istihbari anlamda yeni bir durum değerlendirmesi yapmak zorunda kalmış görünüyor. ABD istihbaratının daha önce yaptığı simülasyonların haklı çıktığı ve İran rejiminin topyekün çöküş olasılığının sanılandan çok daha düşük olduğu bir kez daha belgelenmiş oldu.