Tahran yönetimi, son dönemde tırmanan askeri gerilimlerin ve stratejik saldırıların ardından ülkede meydana gelen yıkımın mali bilançosunu resmen masaya yatırdı. İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani tarafından yapılan kapsamlı açıklamada, ABD ve İsrail merkezli operasyonların İran genelinde yol açtığı tahribatın toplam maliyetinin yaklaşık 270 milyar dolar olarak hesaplandığı duyuruldu. Bu devasa rakam, sadece doğrudan askeri kayıpları değil, aynı zamanda sivil yaşam alanlarına, sanayi bölgelerine ve ülkenin kritik altyapı tesislerine verilen zararları da tüm ayrıntılarıyla kapsıyor.
İran'ın bu hamlesi, uluslararası diplomasi koridorlarında geniş yankı uyandırırken, tazminat talebinin hukuki ve siyasi zeminleri küresel ölçekte tartışılmaya başlandı. Rus haber ajansı RIA Novosti’ye özel bir mülakat veren Muhacerani, söz konusu rakamın ilgili devlet kurumları ve uzman heyetler tarafından yürütülen titiz bir ön çalışma neticesinde ortaya çıktığını vurguladı. Ancak sözcü, 270 milyar dolarlık bu tutarın bir son değil, bir başlangıç noktası olduğunu; kesin zararın teknik incelemeler derinleştikçe ve saha araştırmaları tamamlandıkça daha da artabileceğine işaret etti.
Diplomatik kaynaklar, Tahran yönetiminin bu tazminat talebini ikili ve çok taraflı müzakerelerin en öncelikli maddesi haline getirdiğini belirtiyor. Özellikle İslamabad’da gerçekleştirilen üst düzey temaslarda ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın katıldığı çeşitli uluslararası zirvelerde bu konunun altı kalın çizgilerle çiziliyor. İran kanadı, bölgedeki kalıcı barışın ve olası bir uzun vadeli ateşkes sürecinin ancak verilen bu ağır maddi ve manevi zararların hakkaniyetli bir şekilde telafi edilmesiyle mümkün olabileceğini her platformda savunuyor.
Muhacerani'nin açıklamalarında dikkat çeken en can alıcı noktalardan biri de sivil kayıpların tazminat kalemlerine dahil edilmesi oldu. Hazırlanan raporlara göre, talep edilen bedel sadece sanayi tesisleri, stratejik fabrikalar veya enerji nakil hatlarını kapsamıyor. İran hükümeti, Minab bölgesindeki bir eğitim kurumuna yönelik gerçekleştirilen saldırıda hayatını kaybeden gencecik kız öğrencilerin haklarını ve parçalanan ailelerin yaşadığı telafisi güç trajedileri de bu faturaya dahil ettiğini açıkça belirtti. Bu durum, Tahran'ın meseleyi sadece ekonomik bir kayıp olarak değil, aynı zamanda uluslararası bir insan hakları ve savaş suçu davası olarak gördüğünü kanıtlıyor.
Hatırlanacağı üzere, 8 Nisan tarihinde gündeme gelen ve ABD ile dolaylı yollardan yürütülen ateşkes görüşmelerinde İran tarafı, masaya 10 maddelik bir şartlar listesi sunmuştu. Bu listenin en kritik ve üzerinde en çok durulan maddelerinden biri, ülkeye verilen tüm zararların tarafsız bir heyet tarafından bağımsız bir gözle hesaplanması ve ABD yönetimi tarafından eksiksiz şekilde tazmin edilmesi şartıydı. Sözcü Muhacerani, bu şartın hala geçerliliğini koruduğunu ve İran halkının haklarını savunmak adına her türlü hukuki mücadelenin uluslararası mahkemelere taşınabileceği sinyalini verdi.
Bölgedeki güç dengelerini sarsacak nitelikteki bu talep, Washington ve Tel Aviv hattında nasıl bir karşılık bulacağı merakla beklenen bir konu haline geldi. Uluslararası siyaset analistleri, İran’ın bu denli yüksek bir rakamı yüksek sesle telaffuz ederek diplomatik masada elini güçlendirmeyi ve yaptırımlar kıskacındaki ekonomisi için bir nefes alanı yaratmayı hedeflediğini belirtiyor. Diğer yandan, sivil kayıpların ve okul saldırılarının ön plana çıkarılması, uluslararası kamuoyunda İran'ın tezlerine meşruiyet kazandırma çabası olarak değerlendiriliyor. Gelecek dönemde, bu 270 milyar dolarlık "savaş faturasının" bölgedeki diplomasi trafiğinin en zorlu virajı olacağı öngörülüyor.