Hırvatistan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesi, bölge ülkelerinin üst düzey temsilcilerini başkent Zagreb'de bir araya getirdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş'un da bizzat iştirak ettiği bu önemli zirve, Orta ve Doğu Avrupa’nın jeopolitik ve ekonomik geleceğini şekillendirme hedefiyle başladı. Zagreb Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi’nde düzenlenen törenle konuklarını karşılayan Hırvatistan Meclis Başkanı Gordan Jandrokovic, zirvenin birleştirici gücüne vurgu yaparak katılımcı liderlerle bir dizi fotoğraf çektirdi.
Zirve programı kapsamında yoğun bir diplomasi trafiği yürütecek olan TBMM Başkanı Kurtulmuş, resmi temasları çerçevesinde Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic ile bir araya gelecek. Bu ikili görüşmede, Türkiye’nin bölgedeki stratejik konumu ve girişimin gelecekteki projeleri üzerine fikir alışverişinde bulunulması bekleniyor. 2015 yılında Polonya ve Hırvatistan'ın öncülüğünde kurulan Üç Deniz Girişimi, Baltık, Adriyatik ve Karadeniz arasındaki bölgenin ekonomik açıdan daha hızlı ve dengeli bir şekilde kalkınmasını temel hedef olarak belirliyor.
Girişim, üye devletler arasındaki fiziksel ve dijital bağlantısallığı artırarak bölgedeki altyapı eksikliklerini gidermeyi amaçlayan çok paydaşlı bir iş birliği modeli sunuyor. Özellikle enerji arz güvenliği, dijital dönüşüm ve modern ulaştırma koridorlarının inşası, platformun üç temel sütununu oluşturuyor. Transatlantik ilişkilerin güçlendirilmesi ve Avrupa Birliği içindeki uyumun artırılması stratejik hedeflerin başında geliyor. Bu bağlamda, Baltık-Adriyatik-Karadeniz hattında oluşturulacak kuzey-güney doğrultulu enerji ve ulaşım koridorları, bölgenin küresel ticaretteki rekabet gücünü artıracak projeler olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası platformun en dikkat çeken projelerinden biri olan "Via Carpathia" kara yolu koridoru, zirvenin de ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Litvanya'nın Klaipeda Limanı'ndan başlayarak Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan’ı birbirine bağlayan bu devasa hat, Yunanistan'ın Selanik Limanı üzerinden İstanbul'a kadar uzanarak kıtanın lojistik haritasını yeniden çiziyor. Türkiye, 29 Nisan 2025 tarihinde Varşova'da gerçekleştirilen 10. Zirve sırasında resmen "Stratejik Ortak" statüsü kazanarak, bu devasa ekonomik ağın vazgeçilmez bir parçası haline gelmişti.
Türkiye’nin girişim içerisindeki ağırlığı, sahip olduğu devasa altyapı projeleriyle daha da belirginleşiyor. Halkalı-Kapıkule hızlı tren hattı, Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve İstanbul Havalimanı gibi yatırımlar, doğu-batı ve kuzey-güney yönlü ulaştırma hatlarının merkezinde bulunuyor. Türkiye'nin bu kilit konumu, Orta Koridor ve Kalkınma Yolu güzergahlarını Üç Deniz Girişimi rotasıyla birleştirme potansiyeli taşıyor. Böylece İstanbul üzerinden geçecek olan bu bağlantı, girişimin etki alanını sadece üç denizle sınırlı tutmayıp Akdeniz, Hazar Denizi ve Basra Körfezi’ni kapsayan beş denizlik devasa bir coğrafyaya taşıyacaktır.
Uzmanlar, Türkiye’nin stratejik ortaklığının Üç Deniz Girişimi’ne yeni bir soluk getireceğini ve Avrupa’nın enerji güvenliğinde kritik bir kilit rol oynayacağını belirtiyor. Zagreb’de atılan adımların, bölgenin dijitalleşme ve altyapı standartlarını yükselterek ekonomik entegrasyonu bir üst seviyeye taşıması hedefleniyor.