Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Vergi Denetim Kurulu (VDK), dijital platformlar ve sosyal medya mecraları üzerinden gerçekleştirilen canlı yayın mezatlarına yönelik kapsamlı bir denetim süreci başlattı. Yapılan incelemelerde, özellikle açık artırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu satışların büyük bir kısmının kayıt dışı olduğu ve milyarlarca liralık bir ekonomik hacmin vergi sistemi dışında kaldığı tespit edildi. Ekonomi yönetiminin kayıt dışı ekonomiyle mücadele stratejisi kapsamında mercek altına alınan bu yeni ticaret modeli, müfettişlerin radarına girdi.
Vergi Denetim Kurulu tarafından yürütülen teknik ve mali takip neticesinde, son altı aylık periyotta yaklaşık 500 milyon liralık ürünün hiçbir yasal kayıt tutulmadan el değiştirdiği belirlendi. Bu devasa işlem hacminin beraberinde getirdiği vergi kaybının ise milyarlarca lirayı bulduğu ifade ediliyor. Denetim ekiplerinin hazırladığı raporlara göre, satıcıların takip edilmemek adına sürekli IBAN numarası değiştirdiği, ödemeleri farklı kişilere ait hesaplara yönlendirdiği ve ticari faaliyetlerini gizlemek için çeşitli yöntemlere başvurduğu saptandı. Mezatlarda sadece takı ve tespih değil; antika eşyalar, bıçaklar, koleksiyon parçaları ve hatta canlı hayvanların dahi vergilendirilmeden satıldığı görüldü.
Konuyla ilgili görüşlerini paylaşan Tesbihçiler Esnaf ve Sanatkarlar Federasyonu Onursal Genel Başkanı Nasır Fidan, devletin yürüttüğü bu vergi denetimlerini sonuna kadar desteklediklerini açıkladı. Fidan, dijitalleşen dünyada mezatçılığın kontrolsüz bir şekilde büyüdüğünü belirterek, sektör temsilcileri olarak tüm meslektaşlarını vergi kanunlarına uymaya davet ettiklerini söyledi. "Mezat sektörü son yıllarda hızla gelişen ancak yasal zemini tam oturmamış bir alan. Biz federasyon olarak üyelerimizi her fırsatta uyarıyoruz; bu vatanın imkanlarından yararlanıyorsak, vergisini de kuruşu kuruşuna ödemeliyiz. Ülkemizin kalkınması vergilerle mümkündür ve kimsenin bu sorumluluktan kaçmaya hakkı yoktur" ifadelerini kullandı.
Nasır Fidan, sosyal medyadaki bu kontrolsüzlüğün sadece mali değil, aynı zamanda sektörel bir güven sorunu da yarattığına dikkat çekti. Sektöre yeni giren bazı kişilerin işleyişi tam olarak bilmediğini ve bu durumun bilgi eksikliğinden kaynaklanan hatalara yol açabileceğini ifade eden Fidan, devlet büyüklerinden sektörün regüle edilmesi için destek beklediklerini dile getirdi. Fidan, karşılıklı görüşmeler ve ortak bir yol haritasıyla bu yeni iş kolunun yasal bir çerçeveye oturtulabileceğini, böylece hem esnafın hem de devletin kazanacağını vurguladı.
Öte yandan mezat kültürünün sadece tespih sektörüyle özdeşleştirilmesinin yanlış olduğunu belirten Fidan, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın başlattığı bu incelemenin çok geniş bir yelpazeyi kapsadığını hatırlattı. Çakmaktan kaleme, antika oyuncaklardan küçük ev aletlerine kadar pek çok ürünün bu yolla satıldığını söyleyen Federasyon Başkanı, "Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek’in işaret ettiği kayıt dışılıkla mücadele, ticaretin her alanını kapsıyor. Biz tespihçiler olarak dürüst esnafın yanındayız ve yasalara aykırı hareket edenlerin ayıklanmasını istiyoruz. Sosyal medyada bu işi yapan herkesin bir an önce vergi mükellefiyeti tesis ettirmesi ve işlemlerini faturalı şekilde yürütmesi sektörümüzün geleceği için kritiktir" dedi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ilerleyen günlerde dijital mezat platformlarına yönelik denetimlerini sıkılaştıracağı ve geriye dönük incelemelerle vergi ziyaı cezalarının kesileceği öngörülüyor. Uzmanlar, tüketicileri de faturalı alışveriş yapmaları ve şüpheli hesap hareketlerine karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.