Çin’in başkenti Pekin, küresel nükleer güvenlik ve uluslararası diplomasinin geleceği açısından kritik bir görüşmeye ev sahipliği yaptı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelerek, son yıllarda giderek karmaşıklaşan küresel siyasi iklimi ve nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla korunması meselelerini derinlemesine müzakere etti.
Görüşmenin odak noktasında, İkinci Dünya Savaşı sonrası inşa edilen uluslararası düzenin karşı karşıya kaldığı riskler yer aldı. Bakan Wang Yi, isim vermeden bazı ülkelerin kendi çıkarları doğrultusunda uluslararası kuralları ihlal ettiğini savunarak, bu durumun küresel istikrar üzerinde eşi görülmemiş bir baskı oluşturduğunu ifade etti. Wang, uluslararası toplumun ortak değerler etrafında birleşmesi gerektiğinin altını çizerken, tek taraflı hamlelerin nükleer güvenlik gibi hayati alanlarda ciddi zafiyetler yarattığına dikkat çekti.
Nükleer tesislerin güvenliğine dair çarpıcı uyarılarda bulunan Çinli Bakan, bu tür stratejik noktaların askeri çatışmaların hedefi haline gelmesinin telafisi mümkün olmayan felaketlere yol açabileceğini belirtti. Wang Yi, nükleer tesislerin zarar görmesinin sadece bölgesel bir felaket değil, tüm insanlık için uzun süreli bir acı ve ekolojik yıkım anlamına geleceğini vurguladı. Bu bağlamda, "Sadece gerçek bir ateşkes ve kalıcı bir diyalog süreci çatışmaları tamamen sona erdirebilir ve nükleer riski ortadan kaldırabilir" diyerek barışçıl çözüm yollarının önemine işaret etti.
Bakan Wang, Çin'in nükleer silahların yayılmasını önleme konusundaki kararlılığını bir kez daha teyit etti. Pekin yönetiminin IAEA ile olan stratejik ortaklığını daha da derinleştirmeye hazır olduğunu ifade eden Wang, ajansın küresel nükleer mimari üzerindeki merkezi rolünü desteklediklerini dile getirdi. Çin’in uluslararası nükleer denetim mekanizmalarına tam destek vermeye devam edeceğini ve dünya barışının korunması için gerekli her türlü diplomatik katkıyı sunacağını sözlerine ekledi.
IAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi ise görüşme sırasında dünya genelinde hüküm süren belirsizlik ortamına vurgu yaptı. Grossi, mevcut jeopolitik gerilimlerin nükleer güvenlik standartlarını tehdit ettiğini belirterek, tüm ülkelerin bu hassas dönemde el ele vermesi gerektiğini söyledi. Özellikle Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından önerilen dört küresel inisiyatifin, Çin’in uluslararası hukuka ve çok taraflılığa olan bağlılığının somut bir göstergesi olduğunu kaydeden Grossi, bu yaklaşımın IAEA tarafından büyük bir takdirle karşılandığını belirtti.
Görüşmenin son bölümünde, iki taraf da nükleer enerjinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda güvenli bir şekilde kullanılması ve olası kriz anlarında koordinasyonun artırılması konusunda mutabık kaldı. Grossi, Çin'in nükleer teknoloji alanındaki deneyimlerinin ve ajansın teknik kapasitesinin birleşmesinin, küresel ölçekte daha güvenli bir gelecek inşa edilmesine katkı sağlayacağını ifade etti. Ziyaret, küresel aktörlerin nükleer tehditlere karşı ortak bir duruş sergilemesinin gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi.