Orta Doğu coğrafyası, 28 Şubat tarihinde başlayan ve diplomasi masasını tamamen deviren askeri harekatların 21. gününde büyük bir belirsizliğe ev sahipliği yapıyor. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in koordineli bir şekilde İran topraklarına yönelik başlattığı operasyonlar, bölgedeki dengeleri kökten sarsarken, taraflardan gelen açıklamalar savaşın seyrine dair farklı bir tablo çiziyor. Savaşın üçüncü haftası geride kalırken, sahadaki askeri üstünlüğün hangi tarafta olduğu tartışmaları, Washington’dan gelen iddialı çıkışlarla yeni bir boyut kazandı. Bölgesel istikrarın pamuk ipliğine bağlı olduğu bu dönemde, küresel güçlerin hamleleri dikkatle takip ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, devam eden askeri operasyonlara ilişkin yaptığı son değerlendirmelerde, ABD’nin sahada mutlak bir hakimiyet kurduğunu öne sürdü. Trump, özellikle İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde felç edildiğini savunarak, İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni bir lider arayışına girmek zorunda kaldığını iddia etti. "Donanmaları yok oldu, hava kuvvetleri işlevini yitirdi ve hava savunma sistemleri devre dışı kaldı" diyen Trump, Amerikan birliklerinin bölgede hiçbir direnişle karşılaşmadan operasyon yürütebildiğini savundu. Bu açıklamalar, sahadaki gerçeklikle Washington’ın stratejik hedefleri arasındaki ilişkiyi bir kez daha gündeme taşıdı.
Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer nokta ise bölgeye asker sevkiyatı yapıldığına dair çıkan haberlerin yalanlanması oldu. Reuters haber ajansının, Japonya’dan hareket eden USS Tripoli amfibi gemisi ve beraberindeki 5 bin askerin bölgeye intikal ettiği yönündeki iddialarına sert bir dille yanıt veren Trump, "Hiçbir yere asker göndermiyoruz. Eğer gönderecek olsaydım, bunu size kesinlikle söylemezdim" ifadelerini kullanarak stratejik bir gizlilik imasında bulundu. Ancak askeri uzmanlar, amfibi unsurların bölgeye kaydırılmasının olası bir kara harekatı veya tahliye operasyonu için kritik öneme sahip olduğunu ve lojistik hazırlıkların devam ettiğini belirtiyor.
Stratejik bir öneme sahip olan Hark Adası’na da değinen Trump, bu bölgenin tamamen savunmasız bırakıldığını iddia etti. "O adayı istediğimiz an yerle bir edebiliriz. Boru hatları dışındaki tüm altyapıyı imha ettik" diyen ABD Başkanı, tesislerin yeniden inşasının yıllar süreceği uyarısında bulundu. Trump ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmelere atıfta bulunarak, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması konusunda mutabakata vardıklarını, petrol ve doğal gaz tesislerine yönelik yeni bir saldırı dalgasının şu aşamada hedeflenmediğini belirtti. Bu durum, enerji piyasalarındaki dalgalanmayı dindirme çabası olarak yorumlanıyor.
Ancak ABD tarafının bu zafer ilan eden söylemlerine rağmen, sahadan gelen bir haber Washington’da soğuk duş etkisi yarattı. Beşinci nesil savaş uçağı olan ve radara yakalanmama özelliğiyle bilinen bir ABD F-35’inin İran semalarında uçuş gerçekleştirdiği sırada isabet aldığı bildirildi. Devrim Muhafızları tarafından paylaşılan görüntülerde uçağın hedef alındığı anlar yer alırken, CNN’e konuşan üst düzey kaynaklar uçağın ağır hasar alarak bölgedeki bir Amerikan üssüne zorunlu iniş yaptığını doğruladı. Bu olay, İran’ın hava savunma yeteneklerinin Trump’ın iddia ettiği kadar zayıf olup olmadığı sorusunu akıllara getirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, olayla ilgili yaptığı resmi açıklamada pilotun sağlık durumunun iyi olduğunu ve uçağın güvenli bir bölgeye indiğini belirtti. Hawkins, uçağın vurulduğu sırada "savaş görevi kapsamında" İran üzerinde uçuş gerçekleştirdiğini ifade ederken, olayın kapsamlı bir şekilde soruşturulduğunu dile getirdi. F-35 gibi yüksek teknolojili bir platformun hasar alması, savaşın sadece bir tarafın mutlak üstünlüğüyle değil, her iki tarafın da teknolojik ve stratejik hamleleriyle şekillendiğini kanıtlar nitelikte. Orta Doğu’daki bu gerilimin önümüzdeki günlerde nasıl bir seyir izleyeceği, sahadaki bu tip sıcak temasların sıklığına bağlı olarak değişecek gibi görünüyor.