Küresel enerji piyasalarının en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, son dönemde artan jeopolitik gerilimlerin merkezinde yer almaya devam ediyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings tarafından hazırlanan son analiz raporu, bölgedeki olası bir krizin küresel ekonomi ve enerji maliyetleri üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne serdi. Rapora göre, dünya petrol ticaretinin ana damarlarından biri olan boğazın kapatılması, varil başına fiyatlarda öngörülemez bir sıçramaya yol açabilir.
Fitch Ratings uzmanları tarafından hazırlanan senaryo bazlı analizlerde, Hürmüz Boğazı'nın fiilen trafiğe kapatılma süresinin fiyatlar üzerindeki belirleyici etkisi detaylandırıldı. Kurum, boğazın 6 ay boyunca tamamen kapalı kalması durumunda Brent petrolün varil fiyatının 2026 yılı için yıllık ortalamada 120 dolar seviyesine ulaşabileceğini bildirdi. Eğer bu kriz süresi 3 ay ile sınırlı kalırsa, yıllık ortalama beklentisi 100 dolar olarak revize edildi. Bu tahminler, küresel ekonominin halihazırda kırılgan olan enflasyon dengeleri için ciddi bir tehdit unsuru olarak değerlendiriliyor.
Raporda yer alan en dikkat çekici kısımlardan biri de krizin en yoğun yaşandığı dönemdeki anlık fiyat dalgalanmaları oldu. Fitch, 6 aylık bir kapanma senaryosunda, petrol fiyatlarının kriz süresince 130 ila 170 dolar aralığında aşırı volatil bir seyir izleyebileceğini öngörüyor. Krizin ardından piyasaların sakinleşmesiyle birlikte yıl sonunda fiyatların 90 dolar bandına gerilemesi beklense de, bu süreçte yaşanacak maliyet artışlarının tedarik zincirleri üzerinde kalıcı hasarlar bırakabileceği ifade ediliyor.
Bu yüksek rakamlar, kurumun "normal" piyasa koşulları altındaki temel beklentileriyle kıyaslandığında krizin boyutu daha net anlaşılıyor. Fitch Ratings, herhangi bir jeopolitik engel yaşanmaması durumunda 2026 yılı için Brent petrolün ortalama fiyatını 70 dolar olarak öngörmüştü. Ancak bölgedeki çatışma risklerinin artmasından önce, piyasadaki arz fazlası nedeniyle bu tahminin 63 dolar seviyelerinde olduğu hatırlatıldı. Bu durum, jeopolitik risk priminin varil başına yaklaşık 50 dolarlık bir ek yük getirebileceğini kanıtlıyor.
Lojistik ve arz dengesi açısından yapılan değerlendirmelerde, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatın durmasının küresel piyasalarda günlük yaklaşık 15 milyon varillik bir arz açığı yaratacağı vurgulanıyor. Fitch, boğazdan kısıtlı da olsa bazı küçük hacimli geçişlerin devam edebileceğini varsaysa da, bu miktarın küresel talebi karşılamada yetersiz kalacağına dikkat çekiyor. Alternatif boru hatları ve güzergahların ise bu denli büyük bir hacmi ikame etme kapasitesinin bulunmadığı biliniyor.
Sonuç olarak Fitch Ratings, enerji piyasalarında belirsizliğin hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını kaydediyor. Jeopolitik risklerin piyasa fiyatlamalarına giderek daha fazla dahil edildiğini belirten kurum, çatışmanın süresi, Hürmüz Boğazı'nın stratejik durumu ve petrol geçişindeki olası aksamaların küresel finansal istikrar üzerinde belirleyici olacağını vurguladı. Uzmanlar, yatırımcıların ve politika yapıcıların bu tür uç senaryolara karşı hazırlıklı olmaları gerektiği konusunda hemfikir.