Engelli Vatandaşlar İçin ÖTV'siz Araç Düzenlemesi Yasalaştı: İşte Yeni Şartlar ve Alınabilecek Modeller

TBMM Genel Kurulu’nda ekonomiye dair önemli başlıkları içeren kanun teklifi görüşmeleri sonuçlandı. Yapılan oylama neticesinde, engelli vatandaşların ulaşım haklarını genişleten ve otomobil alımlarında vergi muafiyeti sağlayan kritik maddeler yasalaştı. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları gözetilerek hazırlanan yeni düzenleme, özellikle ortopedik engeli bulunan ancak ehliyet alamayan vatandaşlar için büyük bir kolaylık sağlıyor. Kabul edilen önerge ile birlikte, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu'nda kapsamlı bir değişikliğe gidilerek istisna kapsamı genişletildi.

Yeni yasaya göre, engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan ortopedik engelli bireyler, engelleri nedeniyle sürücü belgesi alma imkanına sahip olmasalar dahi ÖTV istisnasından yararlanabilecekler.

Bu hak, kanun kapsamında belirlenen kriterlere uygun taşıtların ilk iktisabında, 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere kullanılabilecek. Sosyal devlet ilkesi çerçevesinde hayata geçirilen bu adım, engelli bireylerin sosyal hayata katılımını artırmayı ve hareket kabiliyetlerini desteklemeyi amaçlıyor. Meclis’ten geçen bu düzenleme, uzun süredir bu konuda beklenen yasal boşluğu da ortadan kaldırmış oldu.

Düzenlemenin detaylarına bakıldığında, araç alımında sadece engel oranı değil, aracın nitelikleri ve fiyatı da belirleyici bir rol oynuyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı takvime göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak yeni sistemde, ÖTV ve MTV muafiyetiyle satın alınacak araçların vergiler dahil satış fiyatının 2 milyon 873 bin 900 TL limitinin altında kalması şartı aranacak. Ayrıca, yerli üretimi desteklemek amacıyla bu araçların en az yüzde 40 oranında yerli üretim olması kriteri getirildi. Bu hamle, otomotiv sektöründe Türkiye'de üretim yapan markaları öne çıkarırken, cari açığın kontrolü noktasında da stratejik bir önem taşıyor.

Mevcut uygulamada yüzde 90 ve üzeri engelli bireyler, herhangi bir teknik tertibat şartı olmaksızın belirlenen limitler dahilinde araç alabiliyordu. Daha düşük engel oranlarında ise araçta mutlaka engellilik durumuna uygun özel tertibatlar bulunması zorunluluğu vardı. Yeni yasal düzenleme ile birlikte, ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayan yüzde 40 ve üzeri engelli vatandaşlar da bu haktan faydalanma imkanına kavuştu. Ancak dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise, muafiyetle satın alınan bu araçların belirlenen yasal süre dolmadan satılması durumunda, başlangıçta tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarının geri ödenmesi zorunluluğunun devam etmesidir.

Peki, bu yeni kriterler ışığında hangi otomobil modelleri tercih edilebilecek?

Yüzde 40 yerlilik şartı ve fiyat sınırı göz önüne alındığında, Türkiye otomobil piyasasında üretim yapan markaların pek çok modeli liste başında yer alıyor. Türkiye’nin yerli otomobili Togg T10X ve T10F modelleri bu kapsamda en güçlü seçenekler olarak öne çıkıyor. Ayrıca Bursa fabrikalarında üretilen Fiat Egea Sedan, Egea Cross, Renault Clio, Megane Sedan ve Duster modelleri de muafiyetten yararlanılabilecek araçlar arasında bulunuyor. Sakarya ve Kocaeli bölgelerinde üretimi gerçekleştirilen Toyota Corolla, Corolla Hybrid, C-HR modelleri ile Hyundai i20 ve Bayon gibi popüler modeller de 2026 yılındaki yeni kriterlere uygun olarak engelli vatandaşlar tarafından satın alınabilecek.

Sonuç olarak, TBMM'de kabul edilen bu kanun teklifi, engelli vatandaşların ekonomik ve sosyal haklarını koruma altına alırken, otomotiv piyasasında yerli üretimin payını artırmayı hedefliyor. 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek olan fiyat ve yerlilik kriterleri, hem tüketiciler hem de üreticiler için yeni bir dönemin başlangıcı olacak. Vatandaşların bu haklardan sorunsuz bir şekilde yararlanabilmesi için sağlık raporlarını ve ilgili belgelerini güncel tutmaları, yasal süreçleri yakından takip etmeleri öneriliyor.