Doğu Akdeniz'in kalbi konumundaki Kıbrıs'ta, son dönemde yaşanan askeri hareketlilik bölgeyi adeta barut fıçısına çevirdi. 1 Mart tarihinde adanın güneyinde yer alan Akrotiri İngiliz Kraliyet Hava Üssü’ne yönelik gerçekleştirilen gizemli insansız hava aracı (İHA) saldırısı, adada ve çevresinde devasa bir askeri yığınağın fitilini ateşledi. Bölgesel aktörler ve küresel güçlerin hamleleriyle Kıbrıs, yeniden jeopolitik bir satranç tahtasına dönüştü.
Saldırının ardından Kıbrıs Cumhuriyeti makamlarından yapılan açıklamalarda, söz konusu İHA'nın Lübnan Hizbullahı tarafından, İran'ın bölgedeki stratejik çıkarları doğrultusunda fırlatılmış olabileceği iddia edildi. Her ne kadar Tahran yönetimi ve Hizbullah bu iddiaları kesin bir dille reddetse de, olay sonrasında Avrupa Birliği (AB) ülkeleri adadaki mevcut statükoyu korumak ve güvenliği tahkim etmek amacıyla geniş çaplı bir sevkiyat başlattı. Güncelleme: notlarıyla takip edilen süreçte, Yunanistan, Fransa, İspanya, İtalya ve Hollanda gibi ülkeler bölgeye envanterlerindeki en gelişmiş savaş gemilerini ve uçaklarını yönlendirdi.
Türkiye ise bölgedeki dengelerin kendi aleyhine bozulmasına izin vermeyeceğini net bir biçimde gösterdi. Ankara, garantörlük haklarından doğan yetkilerini kullanarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) topraklarına F-16 savaş uçakları ve gelişmiş hava savunma sistemleri konuşlandırdı. Milli Savunma Bakanlığı, bu hamlenin sadece kuzeyin değil, tüm adanın güvenliğini sağlamaya yönelik proaktif bir adım olduğunu vurguladı. Uzmanlar, Türkiye'nin bu tavrını Yunanistan ve müttefiklerinin adadaki varlık artışına karşı verilmiş 'simetrik bir yanıt' olarak değerlendiriyor.
Kıbrıs, hali hazırda dünyanın en yoğun silahlanmış bölgelerinden biri olma özelliğini koruyor. Yaklaşık 10 bin kilometrekarelik yüz ölçümüne rağmen adada altı farklı askeri güç bulunuyor. Kuzeyde Türk Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı yaklaşık 40 bin asker görev yaparken, güneyde 13 bin kişilik Kıbrıs Cumhuriyeti ordusuna ek olarak Yunan askeri birliği, İngiliz egemen üsleri ve Birleşmiş Milletler Barış Gücü personeli yer alıyor. Akrotiri ve Dikelya üslerinde bulunan İngiliz personeli, son saldırı sonrası bölgenin en tartışmalı unsuru haline geldi.
Ege Üniversitesi'nden Doç. Dr. Altuğ Günal ve PRIO Kıbrıs Merkezi Direktörü Harry Tzimitras gibi uzmanlar, askeri yoğunluğun artmasının 'yanlış hesaplama veya kaza' riskini beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, stratejik bir dönüşümün işareti olan bu hareketlilik, donmuş bir ihtilaf olan Kıbrıs sorununu yeniden uluslararası gündemin ilk sıralarına taşıyabilir. Özellikle Fransa'nın Charles de Gaulle uçak gemisini bölgeye göndermesi ve İspanya'nın Cristobal Colon muhribini sevk etmesi, meselenin artık sadece bir ada sorunu değil, Avrupa'nın enerji ve sınır güvenliği meselesi olduğunu kanıtlıyor.
Sonuç olarak, Ortadoğu'daki istikrarsızlığın Kıbrıs üzerinden Akdeniz'e sıçraması, bölgedeki tüm aktörleri teyakkuza geçirmiş durumda. Ankara ve Atina arasındaki diplomatik kanalın açık tutulması, muhtemel bir sıcak temasın önlenmesi adına en kritik emniyet supabı olarak görülüyor. Ancak Kıbrıs Türk tarafı, adanın bir askeri üsse dönüştürülmesinin ve Kıbrıslı Türklerin iradesi dışında alınan bu güvenlik kararlarının bölge huzuruna hizmet etmediği görüşünde ısrarcı davranıyor.