ABD Savunma Bakanligi, Donanma Sekreteri John Phelan'in gorevden ayrildigini duyurdu. Ayriligin nedeni aciklanmazken, gorev degisikligi bolgedeki jeopolitik gerilimin arttigi bir donne denk geldi.
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, sosyal medya hesabindan yaptigi açiklamada, Phelan'in gorevden ayrilma kararinin derhal yürürlüğe girdigini bildirdi. Parnell, Donanma Müsteari Hung Cao'nun vekaleten Donanma Sekreteri olarak gorevi devralacagini açikladi. Phelan'in istifasina iliskin ne kendisinden ne de Pentagon'dan detayli bir gerekçe paylasildi.
John Phelan, ABD Donanmasi'nin en üst düzey sivil yetkilisi olarak Savunma Bakani'na bagli görev yapan bir isimdi. Bu pozisyon, donanmanin stratejik planlamasindan bütçe yönetimine kadar genis bir sorumluluk alanini kapsiyor ve Kongre ile yürütülen bütçe süreçlerinde kritik rol üstleniyor.
Phelan, Mart 2025'te bu göreve atanmisti ve daha önce askeri geçmişi olmayan bir sivil isim olarak dikkat çekmisti. Yerine vekaleten atanan Hung Cao ise 25 yillik donanma kariyerine sahip bir isim olarak öne cikiyor. Cao, 2024 yilinda Donald Trump'in desteğiyle Virginia'da Senato için yarışmisti ancak seçimi kaybetmisti.
Phelan'in ayriligi, ABD'de son dönemde artan üst düzey görev degisikliklerinin son halkasi oldu. ABD Savunma Bakani Pete Hegseth'in göreve geldigi Ocak 2025'ten bu yana, Deniz Kuvvetleri Harekat Komutanı ve Hava Kuvvetleri Kurmay Başkan Yardimcisi dahil olmak üzere 10'dan fazla üst düzey askeri yetkili gorevden alindi. Hegseth'in ayrıca Kara Kuvvetleri Komutanı Randy George'tan da istifasini istediği biliniyor. Korgeneral David Hodne ve Tümgeneral William Green de gorevden alınan isimler arasinda yer aldi.
Görev degisikligi, ABD ve Israil'in 28 Subat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla baslayan süreç sonrası ilan edilen ateskesin devam ettigi, ancak sahadaki gerilimin sürdugu bir dönemde gerçeklesti. Başkan Donald Trump, 8 Nisan'da ilan edilen ateskesi uzatırken, ABD'nin İran limanlarina yönelik deniz ablukasinin sürecegini açikladi.
Hürmüz Bogazi'nda tansiyon yüksek kalmaya devam ediyor. İran, bölgede iki gemiye el koydugunu duyururken, küresel petrol sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtigi bu stratejik geçiste çatisma riski sürüyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'in mevcut ablukadan memnun olduğunu ve İran'in “zayif bir konumda oldugunu anladigini” ifade etti.
Iran Meclis Başkanı ve bas müzakereci Muhammed Bakir Kalibaf ise ABD ve Israil'in ateskesi ihlal ettigini savunarak, Hürmüz Bogazi'nin yeniden açilmasinin mümkün olmadigini söyledi.
ABD ve Iran arasindaki gerilimin neden oldugu bu son gelismeler, bölgedeki siyasi ve askeri dengeleri etkilemeye devam ediyor. ABD'nin Iran'a yönelik politikasinin gelecegi ve bu politikanin bölgedeki diger ülkelerle iliskilerine etkileri, yakinda gerçeklesmesi beklenen gelismelerin merkezinde yer alacak gibi görünüyor.