Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yaklaşık beş haftadır süregelen gerilim, son günlerde gerçekleştirilen ve "pilot kurtarma operasyonu" olarak lanse edilen askeri bir hareketlilikle yeni bir boyuta evrildi. ABD Başkanı Donald Trump, İran hava sahasında düşürülen bir F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının iki pilotunun, düzenlenen riskli bir operasyonla sağ salim kurtarıldığını kamuoyuna duyurdu. Ancak Beyaz Saray’dan gelen bu kahramanlık anlatısı, sahadan gelen istihbari veriler ve operasyonun detaylarıyla örtüşmeyince uluslararası kamuoyunda derin şüpheler uyandırdı.
Operasyonun hemen ardından bölgeden gelen görüntüler ve radar verileri, Trump yönetiminin "başarılı bir tahliye" olarak tanımladığı olayın çok daha farklı bir stratejik hedefi olabileceğine işaret ediyor. Özellikle uçağın düştüğü bölgenin, İran’ın en kritik nükleer tesislerinin yer aldığı Natanz ve İsfahan yakınlarında olması, askeri analistlerin odak noktasını bu koordinatlara kaydırdı. İran Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, operasyonun aslında zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmeye yönelik gizli bir saldırı girişimi olduğunu, ancak planın başarısızlığa uğraması üzerine "kurtarma" hikayesinin uydurulduğunu iddia etti.
Operasyonun teknik detayları da "perdeleme" iddialarını güçlendiriyor. İki pilotun tahliyesi için yaklaşık 90 asker taşıma kapasitesine sahip, devasa C-130J tipi nakliye uçaklarının kullanılması, operasyonun çapının sadece iki kişiyi kurtarmaktan çok daha büyük olduğunu kanıtlar nitelikte. Havacılık uzmanları, bu denli yüksek kapasiteli araçların ancak kapsamlı bir kara operasyonu ya da ağır yük sevkiyatı için tercih edileceğini belirtiyor.
Sahanın öteki tarafında ise İran Devrim Muhafızları’nın hareketliliği dikkat çekti. Yerel kaynaklar, Kohgiluyeh bölgesi semalarında büyük patlamaların yaşandığını ve yoğun bir hava savunma trafiği gözlemlendiğini bildirdi. Sosyal medyada hızla yayılan görüntülerde, ABD unsurlarına ait olduğu iddia edilen hava araçlarının enkazları açıkça görülüyor. İran tarafı, sadece F-15E’nin değil, aynı zamanda bir adet MQ-9 Reaper tipi silahlı insansız hava aracının da hava savunma sistemleri tarafından vurulduğunu açıkladı.
Rusya merkezli Russia Today kanalına değerlendirmelerde bulunan eski CIA analisti Larry Johnson, durumun tipik bir "perdeleme operasyonu" olduğunu savunuyor. Johnson’a göre, asıl hedef nükleer tesislere sızmak ve kritik materyalleri çalmaktı; ancak İran ordusunun sert direnci ve operasyonun deşifre olmasıyla birlikte ABD güçleri apar topar bölgeden çekilmek zorunda kaldı. Bu kaçışın halka ve dünyaya bir "başarı hikayesi" olarak sunulması için de pilot kurtarma senaryosu ön plana çıkarıldı.
Şu an için ne ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ne de Beyaz Saray, uranyum hırsızlığı iddialarına ilişkin resmi bir yalanlama veya detaylı açıklama yapmadı. Ancak düşen uçağın enkazının nükleer tesislerin burnunun dibinde bulunması ve tahliye uçağının alışılmadık büyüklüğü, bu gizemli gecenin sırlarının uzun süre tartışılacağını gösteriyor. Bölgedeki askeri hareketlilik devam ederken, her iki tarafın da istihbarat savaşı dozunu artırması bekleniyor.